Ақтөбе  облысы     Шалқар ауданы   Шалқар  қаласы

«Ідіріс Үргенішбаев  атындағы  орта  мектебі» ММ

 

 

«9 мамыр- Жеңіс күні!»

 

«Ерлігі  өшпес батырдың»

(Кеңес Одағының  Батыры І.Үргенішбаев 103 жаста)

 

…Атағыңды  қастерлеп,                                                                                                                                    Басымызды  иеміз.                                                                                                                                  Өзіңнің  атын берілген                                                                                                                                  Мектебіңді   сүйеміз!

З.Әбдуәлиев

 

 

Мектеп  директоры:     Құдайбергенов  Жанайдар   Сәндібекұлы

Бастауыш  сынып  мұғалімі: Тұрғанбаева  Бибігүл  Молдағалиқызы

Еңбек өтілі: 39 жыл

Ұялы телефоны:            8701 663 94 95;     8771 818 18 02:

 

Кеңес  Одағының  Батыры Ідіріс Үргенішбаевты  еске  алу мерекесіне  арналған                           «Ерлігі  өшпес  батырдың»  атты  тәрбие  сағаты

Мақсаты: Ұлы Жеңістің 70 жылдық мерекесіне орай оқушыларды өз Отанын, елін, жерін сүюге, қаһарлы күндердегі халқымыздың үлгі тұтарлық қасиетін мақтан ете отырып, тәуелсіз еліміздің туын биікке көтеруге, Батыр  атындағы мектепте  алған  білімдерін әлемдік деңгейде паш  етуге  және   отанын қорғай білуге тәрбиелеу.

(Оқушылар түгелдей әскери форма киеді)

Хор:  Әнұран   Өлеңі: Ж.Нәжімеденов, Н.Назарбаев,     Әні: Ш.Қалдаяқов

1-оқушы: (слайд)   (Астана  туралы)                                                                                                         Отан  дейміз  от  жаққан  жерімізді                                                                                                                 Отан  дейміз өсірген  елімізді                                                                                                                 Отан  дейміз туған  жер,  атамекен                                                                                                              Биік   тау, орман-тоғай  көлімізді.                                                                                                            Отан  дейміз кең  байтақ  астананы                                                                                                    Жасыл   жайлау, жаңа  жол, жас  қаланы                                                                                       Отанның   шеті  де жоқ,  шегі  де  жоқ                                                                                                         Ол   бірақ  өз  үйіңнен  басталады.                                                                                                                Хор:   «Отан» Өлеңі:  Н.Әлімқұлов,    Әні:И.Нүсіпбаев

Мұғалім: : Қайырлы күн, құрметті қонақтар, ұстаздар  және оқушылар! Ұлы Отан соғысының аяқталғанына 70 жыл толып отыр бұл мерекені лайықты атап өту қазіргі ұрпақтың парызы деп білеміз. Жыл өткен сайын Отан үшін болған Ұрыстың маңызы және онда қаза болған бабаларымыздың ерліктері мәңгі жадымызда.Батырдың ерлігі   ешқашан  өшпек емес,  ұмытылуға да  тиісті емес. Ұлы Отан соғысына Қазақстаннан 1 миллион 700 мыңнан астам жауынгер қатысты. Олардың басым көпшілігі ұрыс даласында қаза тауып, хабар — ошарсыз кетті.Батыр  бабаларымыздың арқасында  жеңіске  жеттік емес пе?!
Осындай  бейбіт өмірге  қол  жеткізген батыр  аға-апаларымыздың рухына бас  иіп, ұмытылмас ерліктерін  паш етіп, еске  аламыз. Өзіміздің білім  ордамыз, алтын  ұя мектебіміз Кеңес  Одағының  Батыры Ідіріс  Үргенішбаев  есмімен аталады. Биыл  батыр  атамыз 103 жаста.

(слайд  мектеп  суреті)

Ідіріс  Үргенішбаев 1912 жылы Талдықұм селосында дүниеге  келеді. Ақтөбе  педагогикалық  учелищесін бітірген  соң, туған  ауылында бастауыш  мектеп  меңгерушісі болып қызмет атқарып  жүргенде 1942  жылы қаңтар  айында Қызыл  Армия  қатарына шақырылып, артында  анасы және  зайыбы Жәмила  қалады. (слайд)

Ідірістен қалған  жалғыз  баласы Есенгелді 1942 жылы  28 тамызда Аяққұмда дүниеге келеді.     Есенгелді  мен  Зиягүл  1969 жылы отау құрған (слайд)

Есенгелдінің  баласы Арман  Үргенішбаев Есенгелдіұлы 1972 жылы 3 маусымда дүниеге  келген. Арман Шалқар  қаласындағы  Аула  клубында  дене  тәрбиеснің  нұсқаушысы қызметін атқаруда.

Ұлы  жеңістің  70 жылдық  мерейтойына  арналған  Ідіріс  Үргенішбаевты  еске  алу іс-шарасында өткізілген «Ерлігі өшпес  батырдың» атты  тәрбие сағатында  батырдың  немересі Арманмен  кездесуімізді  бастаймыз.

 

2-оқушы:1941 жыл. Ер  азамат өздері сұранып  асығыс майданға  аттанды. Аттанып  бара  жатқан  жауынгерлер:                                                                                                                                   Қош бол, досым, жақыным,                                                                                                   Уақыт тығыз сөз  қысқа!                                                                                                                              Кетіп  бара  жатырмын,                                                                                                                                          Сұрапыл  бір  соғысқа, деп  елімен  қоштасты.

3-оқушы:                                                                                                                                                 Қасиетті жеріміз, бейбіт  жатқан  елміз, құлақ  естіп,  көз  көрмеген  апатқа  ұшырады. Кеңес  жауынгерлері қасықтай  қаны, шыбындай  жаны  қалғанша ата  жауымен аянбай  шайқасты. Жауынгерлер батырлықтың  үлгісін  көрсетті.

4-оқушы:                                                                                                                                                Орасан  зор  майдан  шебінде соғыс  қатты  жүріп  жатты.Осы  соғыста Кеңес  Одағының басқа  республикаларымен біздің  Қазақстаннан армия  құрамында 1 миллион 870 мың қазақстандықтар жан аямай жаумен  шайқасты.

5-оқушы: (видео)                                                                                                                                           1943 жыл қыркүйек-қазан  айлары. Днепр  үшін  шайқас.                                                                              Днепр үшін  шайқаста екі  жақтан 4 млн-ға  жуық адам  қатысты. Ал  майдан  шебі 1400 шақырымға  созылды.Гитлердің оң жақ жағалауы тік  жар  болып  келетін Днепрде кеңес  әскерлерін тоқтатып, қарсы  шабуылға  шығамын деген жоспары іске  аспады.

6-оқушы:                                                                                                                                              Өзеннен өтуде кеңестік  әскер ерліктің  жоғары  үлгісін  көрсетті. Днепр  үшін  шайқаста 2438 кеңестік  жауынгердің  «Кеңес  Одағы Батыры» деген  жоғары  атаққа ие болғанының өзі көп  нәрсені  аңғартса  керек. Олардың қатарында  қазақстандықтар, оның ішінде  жерлесіміз Ідіріс  Үргенішбаев  атамыз да  болған  еді.

7-оқушы: (көрініс)                                                                                                                             Траншея ішін  жағалап, Ідіріс өз  бөлімшесіне  келді. Жауынгерлері мен  командирлері  берген  кеңесі  жайлы  жан-жақты  әңгемелесті. Сөйтті  де  дайындық  жұмысына  кірісті. Күн  кештете сержант  Үргенішбаев  өздерінің жүргізген жұмыстары  жайлы  рота  командиріне  келді.

Ідіріс: Жолдас  командир! Маған рұқсат етсеңіз, жағалаудағы  қайықпен Днепрдің оң жағалауына  қасыма  бірнеше жауынгер  алып, өтуге  сұранғалы  келдім.

Командир:  Мына  қардай  борап  тұрған оқ  астында  қайық  түгіл, топырақ та шұрқ тесік  болып жатыр. Жастықтарыңды  ала  алмай  қаларсыздар.

Ідіріс: Жолдас  командир! Бөлімше  жауынгерлері  Днепрге  дейін де  өзінің жастығын  алған. Мына  омыраудағы   «Қызыл жұлдыз» орден соның  айғағы  емес пе?

Командир: Дұрыс,дұрыс айтасыз, жолдас  сержант! Сіздің  ерлігіңіз Орталық  майдан жауынгерлеріне бұрыннан  да  белгілі.  «Ерлік  білекте  емес,  жүректе ғой», жүрегің осыны  қалаған  екен, рұқсат  етейін. Бірақ  қас  қарайып, көз байланғасын  қайыққа барлау  жасап  көріңдер. Оған  дейін сіздің  ұсынысыңызды батальон  командиріне жеткізейін.

Ботальон командирі: -Жолдас  сержант Үргенішбаев біз  сізге  аса   жоғары сенім білдіріп, осы жауапты  да, қауіпті  істі тапсырып  отырмыз. Немістер  сіздің  артыңызда пулеметші атқыштар  полкінің барын білмеуге  тиіс. Сіз  рота командирінің  саяси  басшысы  екеніңізді  бір  сәт  те  естен   шығармаңыз!

Түсіндің  бе, бұйрықты  қайтала!

Ідіріс: Толық түсіндім!

Ботальон командирі:  Сәт сапар, тездетіңдер!

Ідіріс:  Кеңес Одағы  үшін қызмет  етемін!

 (көрініс: әскери форма  киінген оқушылар қайық макетіне мініп,ойыншық автоматтарымен І.Үргенішбаевтың  ерлігін көрсетеді, видеодан ұлы қырғын соғыстың үні

18-оқушы: 1943 жыл.1қазан.Днепр. Түнге қарай қалың орманды  қақ  жара шыққан артиллерия  миномент оқтары  жерді найзағайдай тілгіліп, зіркілдете  суды еріксіз  толқынға  айналдыруда. Сержант І.Үргенішбаев  бастаған  бір  топ пулеметшілер  өзен  жағасына  қалың қамыстың арасымен жылжи  келді  де, қайыққа  отырды. Бораған оқ азынаған аш  қасқырдай өлім  ішінде Ідіріс Үргенішбаев  пулеметін  қайықтың  басына  құрып  алып, қанға-қан, оққа-оқ  атты.

Міне, өмір  мен  өлімнің соңғы  беттесуі. Ідірістің есіне осы  кезде  жұбайы Жәмила, өзін бағып  өсірген   ана- Қанби  есіне  түсті. (слайд)

9-оқушы: (ауыл көрінісі)

Айдос:  Сүйінші, сүйінші, жеңеше! Ідіріс  көкемнен  хат  келді.

1943 жылдың жазы  болатын. Ідіріс  зайыбы Жәмилаға  жазған  соңғы  хаты  еді. «Отан үшін қалтықсыз еңбек  етудемін. Есенгелдіні жақсылыап өсір, оқыт. Фашистік  Германияның жеңілуі атар  таңнан да  анық. Енді  көп  ұзамай Днепр  өзені үшін  шайқас  басталады, туысқан  ұлы  орыс   жерінен  сәлем!»

                                                                                                               Жазған:  Ідіріс.

10-оқушы:                                                                                                                                                Ідіріс Үргенішбаев  бастаған бір  топ  жауынгерлер  өзеннің  оң  жағалауына  шыққан  біздің  батальон  бөлімшелерімен  пулеметтен  оқ  жаудыра  отырып  дұшпанның  22 шабуылына  төтеп  беріп  қоймай, тойтарыс  жасады. Тап  сол  кескілескен ұрыста  Ідіріс Үргенішбаев дұшпанның  90  солдаты мен  офицерлерін  жойды. Бірақ  осы  шайқаста  жерлесіміз  Ідіріс  Үргенішбаев  асқан ерлікпен  қаза  тапты.

11-оқушы:                                                                                                                                          Сержант  Ідіріс  Үргенішбаев Днепр  үстіндегі шайқаста  өзін  нағыз таймас  батыр  ер  жүрек  кіші  командир  жауынгерлерді  жеңіске  рухтандыра білетін саяси басшы  етіп  көрсете  білді.  1943 жыл Днепрдегі  шайқаста асқан ерлік  көрсетіп,  дұшпанның  шебін  бұзғаны  үшін  ұрыста ерлікпен  қаза  тапқаннан  кейін  Ідіріс  Үргенішбаевқа 1944 жылы 11 қаңтарда  Кеңес  Одағының  Батыры  атағы  беріліп, Қызыл  жұлдыз орденімен марапатталды. (слайд)

12-оқушы:                                                                                                                                    Жерлесіміз Ідіріс  Үргенішбаевты  Кеңес Одағының  Батыры  атағына  ұсынған қағазында оның  командирі былай  деп  жазған: «Неміс  басқыншыларына қарсы біздің бөлімнің  1943 жылғы  1 қазаннан 5 қазанға дейінгі  шабуыл жасаған ұрыстарында  әсіресе, Чернигов облысы Любеч  деген  елді  мекеннің басына  қарай  Днепрден  өту  кезінде Үргенішбаев жолдас  өзін  батыл да қаһарман  жауынгер етіп  көрсетті»

13-оқушы: Батырдың  денесі  Гомель обылысындағы Днепр  жағалауында  Глушес деген село  маңындағы  бауырластар  зиратына  жерленді.

1 минут үнсіздік  (гүл  шоғын  қою)

                                  

Мұғалім:                                                                                                                                                     Бұл күндері  батыр  есімін  ардақ  тұтып,  тарихпен  мәңгі  жасап келеді.  Қаламызда  Ідіріс  Үргенішбаевқа  арналып  ескерткіш орнатылған, батырдың  есімімен аталатын  көше бар. Өзіміздің білім  ордамыз, сүйікті мектебіміз  Кеңес Одағының  Батыры Ідіріс Үргенішбаев  есімімен  аталады.

Жерлес  ақынымыз  Зиядин  Әбдуалиев  Ідіріс  Үргенішбаевтың  ерлігіне  арнап  жазған   «Өшпеген  жалын» атты  дастанынан  үзінді:

14-оқушы:

  Ідіріс  аға   (З.Әбдуалиев)

Ідіріс  салған  ізбенен                                                                                                                       Жеңіске жолдар  өрілді.                                                                                                                              Ерлігі  үшін  ұстауға                                                                                                                                    Батыр  атағы  берілді.                                                                                                                        Атағыңды  қастерлеп                                                                                                                         Басымызды  иеміз                                                                                                                                  Өзіңнің  атын берілген                                                                                                                                  Мектебіңді   сүйеміз                                                                                                                              Мектеп  те  оның  атында                                                                                                                    Мирасын  күтіп  ұстайық!                                                                                                          Халқымның  мәңгі  жадында,                                                                                                             Хормен: ІДІРІС    ҮРГЕНІШБАЕВ!

Мұғалім:  Қаһарман  жауынгердің  ерлігі  мәңгі  жадымызда  сақталады.

Хор:  «Қаһарман» (Мектебіміздің  әнұраны)                                                                                    Жерлес ақындарымыз  Өлеңін жазған Зиядин Әбдуәлиев,                                                                        Әнін жазған: Есенжол   Өтебасов

 Ідіріс! Ел қорғаған азаматым!

Таныттың қан майданда қазақ атын.

Жауыңды жер қаптырған Қаһарманым,

Жасайды мәңгілікке ғажап атың.

 

Қайырмасы:

Днепр ағысындай,

Бойдағы бұла күшің,

Елімнің намысындай,

Еркіндік қыранысың!

Еркіндік қыранысың!

 

 

  1. Ту етіп көтергендей аспанға да,

Айналды атақ-даңқың дастанға да,

Өзіңнің немереңдей, шөбереңдей,

Өнеге — ерлік ісің жастарға да.

 

Қайырмасы.

 

3.Ұрпақтар толқындары алмасуда,

Ұлы істер керуені алға асуда.

Жан аға, ерлігіңіз — мирасыңдай,

Жасампаз түлектермен жалғасуда.

 

Қайырмасы.

 

Мұғалім: Бүгінгі тәрбие  сағатымыздың  қадірлі  қонағы батырдың  немересі Үргенішбаев  Арман  Есенгелдіұлына  сөз  кезегін  береміз.

 

Хор: «Біз  Отанның  ұланымыз» Өлеңі: Т.Молдағалиев,  Әні: Н.Тлендиев.