Тақырып: 3-4 сыныптарға арналған

логикалық есептер жинағы

Құрастырған: Бастауыш сынып мұғалімі Шарипбаева Мейрамгуль Маденовна
ШҚО Семей қаласы №27 орта мектебі

Бұл жинақ бастауыш сынып оқушыларына арналған.

Бұл жинақ 3-4 сынып оқушыларының логикалық ойлауын дамытуда маңызы өте зор.

Логикалық есептер балалардың ойлау белсенділігін арттырып, есептеуге деген үлкен қызығушылық тудырады, осындай жұмыстар кезінде оқушылардың есте сақтау қабілеті арта түседі, математикалық тілі жетіледі. Мұғалім логикалық есептер арқылы аз уақыт аралығында көлемі жағынан көп жұмыс тындырып, оқушылардың жаңа материалды меңгеруге дайындығын және қандай мәселелерге көбірек көңіл бөлу керектігін анықтай алады.

Алғы сөз

Бұл жинақ 3-4 сынып оқушыларына сабақтың ортасында немесе соңында, балалар жазбаша немесе практикалық жұмыстан шаршаған кезде, логикалық есептеулер оларды сергітеді, жұмыс қабілетін арттырады.

Логикалық есептерді орынды әрі шеберлікпен пайдалана білу сабақтың нәтижелілігі мен сапасын арттырудың да негізгі тәсілдерінің бірі екендігін тәжірибе көрсетіп отыр. Ең алдымен оқушылардың зеректілігін, ойлау қабілетін дамытатындай есептер шығара білуге үйрету керек. Орта буында әзіл есептер мен сұрақтар ауызша есептеулерде зеректілікке, тапқырлыққа баулиды. Оқушыны ұшқыр ойлауға, тез шешім қабылдауға дайындайды. Әзіл есептер шығару арқылы қарапайымнан күрделіге қарай көңіл аудару керек. Бірте – бірте ақыл ойды жетілдіруге көмектесетін есептерді шешуге әкеледі. Осы арқылы баланың өзіндік көзқарасы қалыптасып, өзіне деген сенімі артады.

Қазіргі қоғам талабына сай алынған терең білім, білік, дағдылар мен құзырлықтардың негізінде еркін бағдарлай білетін, қойылған мақсатқа танымдық қызмет жасау арқылы жете алатын, өз бетінше дұрыс, тиімді шешімдер қабылдауға қабілетті жеке тұлғаны қалыптастыру.

Мазмұны:

Алғы сөз

І бөлім

Шырпыдан жасалған басқатырғыш

ІІ бөлім

Классификация

ІІІ бөлім

Көрнекілік есептер

IV бөлім

Жануарлар жайлы есеп

V бөлім

Логикалық есеп

Қолданылған әдебиеттер:

1.Қаниева Г. Оқушының ойлау қабілетін дамыту / Г.Қаниева // Қазақстан мектебі.- 1991.-№ 5.- 3-10 бет.

2. Экономика для младших школьников. И. А. Сасова, И. И. Нагуманова. 1 — класс. Москва,2002
3. Экономическая игротека на уроках математики. 1-4 классы. Учебная модификационная программа. Г. А. Сафронова. Учитель,2003
4. Міржақып Дулатұлы. Бес томдық шығармалар жинағы. 4-том. Мектеп,2003
5. Жүлдегерлік жүз есеп. Н. Нұрсұлтанов, Қ. Нақышбекова.Алматы, Таймас баспа үйі, 2009.
6. Ертегі есептер. Н. Нұрсұлтанов. Алматы, Таймас баспа үйі,2008.
7. Начала экономики. И. В. Ермакова, Т. А. Протасевич. Издательство Новосибирского университета, 1997.
8. Ойнайық та, ойлайық. Р. Кашенова. Поиграем, поговорим. Алматы, Ана тілі, 1996
9. Экономические знания-школьникам. С. Нысанбаев.Алма-ата, Мектеп,1976
10. Математикадан дидактикалық материалдар мен ойындар және қызықты
тапсырмалар. Ә. Наурызбайқызы, Қ. Әубәкірқызы, С. Мұқамбетқызы.
2-сынып. Рауан, Алматы, 1994
11. Қуыр — қуыр, қуырмаш. Сейсенбек Ахметов. Өнер, Алматы, 1993

Шырпыдан жасалған басқатырғыш

1.
Шырпыдан жасалған тордан 5 шаршы қалатындай етіп басқаларына тиіспей 4 шырпыны алу керек.

Шешуі:

2.
Үлкен шаршыдан 8 шырпыны алу арқылы 4 шаршы құрастыру.

Шешуі:

3.
16 шырпының кез-келген 4-еуін ауыстыру арқылы 2 шаршыдан 3 шаршы шығару.

Шешуі:

4.
6 тең шаршыдан құрастырылған фигурадан 3 шаршыдан тұратын фигура шығатындай етіп 5 шырпыны алып тастау керек.

Шешуі:

5.
Көрсетілген фигурадағы 6 шырпының орнын ауыстыру арқылы 6 бірдей төртбұрыштан тұратын фигура құрастыру.

Шешуі:

6.
Алға қарап тұрған сиыр артқа қарап тұратындай етіп кез-келген шырпының орнын ауыстыру.

Шешуі:

7.
11 шырпыдан тұратын үйдің 4 шырпысын ауыстыру арқылы 15 шаршы құрастыру.

Шешуі:

8.
8+3-4=0 теңдігі тура болатындай етіп 1 шырпының орнын ауыстыру.

Шешуі: 8-дің бір шырпысын алып, 0-ге қоямыз: 9+3-4=8

9.
Балық басқа жаққа жүзетіндей етіп 3 шырпының орнын ауыстыру.

Шешуі:

Классификация

1. Суретте неше кесінді бар?

(А) 5

(В) 7

(С) 9

(D) 13

(E) 18

2. Суретте неше үшбұрыш бейнеленген?

(A) 12

(B) 6

(C) 14

(D) 20

(E) 18

3. Суретте неше шаршы бар?

(A) 20

(B) 34

(C) 35

(D) 36

(E) 37

4. Сол жақ суреттегі шаршылардың саны көп? Қаншаға көп?

(A) 10

(B) 11

(C) 12

(D) 13

(E) 14

5.
Жебеге ұқсас фигура берілген. 4 үшбұрыш шығатындай етіп 4 таяқтың орындарын ауыстыру керек.

5.
4 тең үшбұрыш шығатындай етіп фигурадағы 3 таяқшаның орнын ауыстыру.
Шешуі:

Көрнекілік есептер (суреттен біз нені көріп тұрмыз?)

Начало формы

1.
Кенгурудың суретін қарындашты қағаздан үзбей және бір сызықтың үстінен екінші рет сызбай салу үшін қай нүктеден бастаған дұрыс?

(А) A

(В) B

(С) C

(D) D

(Е) Е ондай нүкте жоқ

2.
Төрт суретте 1-ден бастап 4-ке дейінгі цифрлар өздерінің айнадан қарағандағы кері бейнесімен салынған. Келесі сурет қандай болады?

(A)

(B)

(C)

(D)

(E)

3. Суретте қандай геометриялық фигуралар жоқ?

(A) тіктөртбұрыштар

(B) үшбұрыштар

(C) шаршылар

(D) дөңгелектер

(E) барлық фигуралар бар

4. Зере бантикті оң жақ құлағының үстіне байлап, айнаға қарады. Төмендегі суреттердің нешеуін айнадан көруге болады?

(A) 0

(B) 1

(C) 2

(D) 3

(E) 4

5. Қай суретте басқалардан өзгеше фигура бейнеленген??

(A)

(B)

(C)

(D)

(E)

6. Парақ қағазды суреттегідей бүктеп, қиды. Неше бөлік пайда болды?

(A) 2

(B) 3

(C) 4

(D) 5

(E) 6

7. Бөліктерге бөлініп қалмас үшін мына тордағы ең көп дегенде қанша жіпті қиюға болады? (Тордың түйілген жерін кесуге болмайды!)

(A) 7

(B) 8

(C) 9

(D) 10

(E) 11

8. Мозайкадан екі фигураны алғаннан кейін, бос орын қалып қойды. Қай фигураларды алды? (суреттен қара)

(A) 1 и 4

(B) 2 и 4

(C) 2 и 3

(D) 1 и 3

(E) 3 и 4

Конец формы

9. Қоянның үйі 4 рет салынған, ал торайдың үйі 1 рет салынған. Торайдың үйі қайда?

(А)

(В)

(С)

(D)

(E)

10. Орындықта Майра, оның анасы, әжесі және қуыршақ отыр.Әжесі немересінің қасында отыр, бірақ қуыршақтың қасында емес. Қуыршақ анасының қасында отырған жоқ. Майраның анасының қасында кім отыр?

(A) Майра

(B) әжесі

(C) Майра және әжесі

(D) Майра және қуыршақ

(E) әжесі және қуыршақ

11. «Қияр», «Қоңыраугүл» және «Түймедағы» деген жазулары бар жәшікке қиярдың, гүлдің және түймедағының тұқымын барлық жазулар дұрыс емес болатындай етіп отырғызды. «Түймедағы» деген жазуы бар жәшікте не өсіп шығады?

(A) қияр

(B) қоңыраугүл

(C) түймедағы

(D) анықтау мүмкін емес

(E) қарбыз

12. Жаңбыр жауып тұрғанда мысық бөлмеде немесе жертөледе отырады. Мысық бөлмеде болғанда, тышқан інінде отырады, ал ірімшік тоңазытқышта болады. Егер ірімшік үстелдің үстінде, ал мысық жертөледе болса, онда тышқан бөлмеде болады. Қазір жаңбыр жауып тұр, ал ірімшік үстелдің үстінде. Онда міндетті түрде

(А) мысық бөлмеде

(В) тышқан інінде

(С) мысық бөлмеде немесе тышқан інінде

(D) мысық жертөледе, ал мысық бөлмеде

(Е) ондай жағдай мүмкін емес

13. Бай өзінің қазынасын 3 түрлі түсті сандыққа салды: біреуіне – бағалы тастарды, басқасына– алтын монетаны, ал үшіншісіне – сиқырлы кітаптарды. Оның есінде болды


Бағалы заттарға қарағанда қызыл сандық оң жақта;

Қызыл сандыққа қарағанда сиқырлы кітап оң жақта.

Егер көк сандыққа қарағанда жасыл сандық оң жаққа қарай орналасқан болса, сиқырлы кітап қай сандықта жатыр?

(A) көкте

(B) жасылда

(C) қызылда

(D) анықтау мүмкін емес

(E) бай есіне дұрыс сақтамады

14. Әр төрт баланың үйінде қандай да бір үй жануары тұрады: мысық, ит, балық немесе тотықұс (барлығында әр түрлі). Мараттың жануары – мамық жүнді, Фариданікі – төртаяқты, Алманікі– қауырсынды. Жарас пен Марат мысықты жақсы көрмейді.Тұжырымның қайсысы дұрыс емес?

(A) Фаридада – ит

(В) Алмада – тотықұс

(С) Фаридада – мысық

(D) Жараста – балық

(Е) Маратта – ит

Жануарлар жайлы есеп

1.
Әтеште-сегіз, мысықта-үшеу, итте де-үшеу, есекте-екеу. Не туралы айтылған?

Шешуі: осы жануарлардың шығаратын дыбыстары жайлы: әте

кукареку, мысық-мяу, ит-гав, есек-иа.

2.
Итті 5 метрлік жіпке байлаған, бірақ ит аз уақыт ішінде 100 м жүрген. Ол қалай жүрген?

Шешуі: жіптің екінші шеті ештеңеге байланбағандықтан ол осыншама

жерді жүрді.

3.
Ағаш үстінде 100 торғай отырады. Аңшы 10 торғайды атып алады. Торғайдың қаншасы қалады? (10 торғай).

4.
Бөлменің төрт бұрышында бір-бір мысықтан отыр.әр мысықтың алдында үш мысықтан отыр. Барлығы бөлмеде неше мысық бар? (4мысық)

5.
Алдында 1, артында 2,алдында 2,біреуі екеуінің арасында және үшеуі бір қатарда қаз ұшып келеді.Барлығы неше қаз? (3 қаз)

6.
Бір адамның 10 қойы болады. Тоғызының басқасының бәрі қырылып қалды. Сонда барлығы қанша қой қалды?

7.
Тиін саңырауқұлақтарға қарағанда 2 есе көп жаңғақтар дайындады. Сосын ол тағы 8 саңырауқұлақ әкелді. Енді саңырауқұлақтар жаңғақтар қанша болса сонша болды. Тиін қанша жаңғақ дайындады?

Шешуі: тиін 16 жаңғақ дайындады.

Гүлзар
1.
Анар тіктөртбұрышты гүлзардың қысқа қабырғасын 3 сантиметрге ұзартты. Енді оның гүлзары бұрынғысынан ауданы 36 кв. метрге артық шаршыға айналды.

Анардың гүлзарының ауданы бұрын қанша болған? Тапқан санның цифрларының қосындыысы нешеге тең?

(a) 6; (b) 9; (c) 11 ; (d) 13 ; (e) 14 ; (f) 15;

Қаламсыз қалған балалар
2.
Асан мен Арман бірдей қалам сатып алғысы келді. Асанға 24 теңге, ал Арманға 2 теңге жетпейді. Сонда олар ақшаларын қосып, бір қалам сатып алмақшы болды. Бірақ ақшалары бәрібір жетпеді.

Сонда қалам қанша теңге тұрған?

(a) 25 теңге; (b) 26 теңге; (c) 27 теңге; (d) 28 теңге ; (e) 29 теңге;

Көктемгі бақ

3.
Менің бағымды гүлдер өсіп тұр. Олардың жартысы бәйшешектер, қалғанының 3-тен бір бөлігі

және 20 қызғалдақ болды.

Менің бағымда неше гүл өсіп тұрды?

(a) 35 гүл; (b) 30 гүл; (c) 40 гүл; (d) 60 гүл; (e) 80 гүл.

Математикалық ребус
4.
Сұрақ белгісінің орнына қандай сан жазу керек, егер екі дөңгелектің үстіндегі сан сол сандардың қосындысына тең болса?

(a) 32; (b) 50; (c) 55; (d) 82; (e) 100;

5.
Биіктігі 100 м таудың басында адам тұр. Таудың тең ортасында биіктігі 50 м ағаш өсіп тұр. Адамда ұзындығы 75 м жіп және жіпті кесетін пышақ бар. Ол таудан қалай түсе алады?

Жауабы: оған жіпті 25 м және 50 м болатындай екі бөлікке бөлу керек. Таудың басына 25 м жіпті байлап, екінші шетіне ілмек істеу қажет. Ілмектен екінші жіпті тура тең бөлікке бөлетіндей етіп өткізу. Жіптің жалпы ұзындығы 50 м болады. Сол жіптің көмегімен адам ағаштың басына түседі. Ілмекке ілініп тұрған 50 метрлік жіпті алып, ағашқа байлап, соның көмегімен жерге түседі.

Логикалық есеп

1.
Қосындының да мәні, көбейтіндісінің де мәні 6-ға тең болатын тізбектес үш натурал санды тап.

Шешуі: 1, 2, 3; 1+2+3=1•2•3

2.
4 4 4 4=20 Шешуі: (4 : 4+ 4) • 4=20

3.
1,2,3 цифрларының әрқайсы қайталанбайтындай етіп құрастырылған барлық үш таңбалы сандардың қосындысын тап.

Шешімі: мүмкін нұсқаларды іріктеу 2 3 1 3 2 1 3 * 2 3 1 1 2 3 2 1

2.
10 011 + 100 110 010 өрнегінен 0 мен 1 ді ауыстыруға рұқсат етіледі. Солай неше алмастыру жасап, 18-ге бөлінетін санды шығаруға болады.

Жауабы: 2 алмастыру

2.
555555 саны 3 пен 5-ке бөлінеді ме?

Шешімі: бөлінеді, себебі: 1) 5-ке аяқталады – 5-ке бөлінеді,

2) цифрларының қосындысы 3-ке бөлінеді – 3-ке бөлінеді.

2.
1,2,3,4,5 цифрларының орнын ауыстырмай «-» және «+» таңбаларын пайдаланып мәні 54-ке тең болатын теңдік құрастыр.

Шешуі: 12-3+45=54

2.
4 * 12 + 18 : 6 + 3 өрнегіне мәні 50-ге тең болатындай етіп жақша қой.

Шешуі: 4 * 12 + 18 : (6 + 3)

8. Мәні 1-ге тең болатындай етіп 1 2 3 4 5 сандарының арасына амалдардың белгісі мен жақша қой.

Шешуі: (1 + 23) : 4 – 5 = 1

(12 – 3) : (4 + 5) = 1