САБАҚ ЖОСПАРЫ

ТИТУЛ БЕТ ҚҰЗЫРЕТТІЛІКТЕР   КАТАЛОГЫ
ТАҚЫРЫБЫ Линзалар. Жұқа линзаның формуласы. Линзада кескіндерді салу.
Базалық құзыреттілік: Оқи алу және түсінік айта отырып, практикада пайдалануға үйрету.

 

Құрамды құзыреттілік: Логикалық ойлауға қалай                                                                                                                     үйренеміз.
Әдіс, амал, операция, құрал/цикл:

Даралап – саралап оқыту, топпен жұмыс істеуге дағдыландыру.

Көрнекіліктері: интерактивті, тақта, линзалар, Паско бағдарламасындағы оптикалық тұрғы қосымша құралдарымен, видео материалдар, слайдтар, постерлар, смайликтер, маркерлер, т.б

 

 

              

                         

 

 

Пәні: Физика
Пән мұғалімі: Кабиев Файзолла Масекеевич – жоғарғы санатты

физика пәні мұғалімі

Мектеп: Атырау облысы  Индер ауданы  Индербор кенті

М.Әуезов атындағы орта мектеп

Сынып:   11 сынып       
Оқытушы: Кабиев Файзолла Мәсекеұлы
 Дидактикалық дәреже/категория:
Базалық оқулық:   Физика және астрономия. 11 сынып.

С.Тұяқбаев, Ш.Насхова, Б Кронгарт, В. Кем, В. Загайнова.

С.Тұяқбаев, Ш. Тынтаева, Ж.Бақынов   Есептер жинағы

Электрондық оқулық,

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың мазмұны:
Линзаның анықтамасын білу және оның қандай құрылғы екендігіне назар аудару. Маңызын, қолданылу сферасын және тарихын білу.  Олардың түрлерімен таныстыру (жинағыш және шашыратқыш).  Линзалардағы қолданылатын басты терминдерді білу және оларды есеп шығарғанда қолдана білу (оптикалық центр, оптикалық ось, фокус, фокустық жазықтық, фокус аралығы, нәрсе, кескін, нәрседен линзаға дейінгі және линзадан кескінге дейінгі қашықтықтардың белгіленуі, шын және жалған кескіндер, оптикалық күш).

Жинағыш және шашыратқыш линзаларда кескінді салу және оларға сипаттама беру. ҰБТ есептерін шығару жолдарын көрсету

 

 

       

ҰЙЫМДАСТЫРУ

 

 

 

 

 

 

Оқу тапсырмасы

БЛУМ бойынша

оку

тапсырмаларының

таксономиясы

(деңгей)

 

 

Уақыт минуттарда

 

 

 

Ұйымдастыру түрі / бағалау түрі

  Сабақтың жалпы уақыты: 45  
1 Ұйымдастыру бөлімі: Оқушыларды түгендеу. Сергіту жаттығуын орындату.         3 мин Смайликтер арқылы оқушыларды топтарға бөлу
2 Линзаның анықтамасы. Линзалардың түрлері. Жұқа линзаның формуласы. Линзада кескіндер салу және олардың сипаттамалары. Линзаның шығу тарихынан мағлұмат беру.  

Білу

 

12 мин

Презентация арқылы мұғалім түсіндіреді.
3 Постер қорғау:

1.      Линза дегеніміз не? Түрлерін ата?

2.      Дөңес линзаны қалай атайды?

3.      Ойыс линзаны қалай айтады?

4.      Фокус және фокустық жазықтық деп нені айтады?

5.      Линзада кескінді қалай саламыз?

6.      Жұқа линза формуласын жаз?

7.      Линзаның оптикалық күші дегеніміз не?

8.      Линзаның ұлғайтуы дегеніміз не?

9.      Белгілеулерді ата:

NN –

F –

C –

S-

S/

 

 

Түсіну

 

 

6 мин

 

 

Топпен жұмыс/ мұғалім бағалайды

4 Есептер шығару:

1. Фокус аралығы 25 см шашыратқыш линзаның оптикалық күшінің абсолют мәні нешеге тең?

Берілгені:                                               Шешуі:

Тәжірибе жасап көрсету (оптикалық қондырғы арқылы)

 

 

 

 

 

Қолдану

 

 

 

 

 

4 мин

 

 

 

 

 

Сыныппен жұмыс/мұғалім оқушылармен шығарады, оқушылар тәжірибе жүзінде бақылайды.

5 Интернет материалдары:

1. Пайда болу тариыхы

2. Линзалар туралы мәліметтер.

3. Линзалардың негізгі кемшіліктері.

4. Линзалардың қолданылуы

 

Талдау

 

8 мин

 

Жеке жұмыс/мұғалім бағалайды.

6 Тестілік сұрақтар:

  1. Линзаның фокусы арқылы өтетін сәуле линзадан соң қалай жүреді?

А) сынбайды    В) бас оптикалық оське параллель

С) линзаның басқа фокусы арқылы     Д) анықталмайды

Е)Жауаптар арасында дұрысы жоқ

  1. Оптикалық оське параллель болатын сәуле жинағыш линзадан  өткен соң қалай жүреді?

А) линзаның бас фокусы арқылы     В) сынбайды

С) екі фокус аралығындай қашықтықтағы нүкте арқылы

Д) анықталмайды      Е) Жауаптар арасында дұрысы жоқ

  1. Шашыратқыш линза беретін кескін қандай?

А) тек нақты кескін   В) денеге дейінгі қашықтыққа байланысты нақты не жалған кескін       С) тек жалған кескін

Д) қоршаған ортаға байланысты нақты не жалған кескін

Е) Жауаптар арасында дұрысы жоқ

  1. Фокус аралығы 20 см шашыратқыш линзаның оптикалық күшінің абсолют мәні нешеге тең?

А) 0,2 дптр    В) 20 дптр     С) 5 дптр     Д) 0,05 дптр      Е) 2 дптр

  1. Линзаның оптикалық күші 2 дптр. Линзаның фокус аралығы неге тең?

А) 0,5 см     В) 2 см      С) 20см      Д) 2 м         Е) 0,5м

  1. Линзаның оптикалық күші 4 дптр. Линзаның фокус аралығы неге тең?

А) 0,25 см     В) 2 см     С) 20см      Д) 4 м      Е) 0,5м

  1. Линзаның фокус аралығы 20 см. Денеден линзаға дейінгі қашықтық 40 см. Кескін қайда болады?

А) 40 см      В) 20 см      С) 13,2см       Д) 6,4см       Е) 36,2см

  1. Жинағыш линзаның көмегімен жарқырайтын нүктенің кескіні алынған. Егер d=0,5м ,  f=1 м болса, линзаның фокус аралығы қандай болады?

А) 0,33м     В) 0,5 м     С) 1,5м      Д) 3м      Е) 2,5м

  1. Жинағыш линзаның көмегімен жарқырайтын нүктенің кескіні алынған. Егер d=0,5м ,  f=2 м болса, линзаның фокус аралығы қандай болады?

А) 0,4м      В) 0,5 м     С) 1,5м      Д) 3м          Е) 0,8м

  1. Жинағыш линзаның көмегімен жарқырайтын нүктенің кескіні алынған. Егер d=1м  f=2 м болса, линзаның фокус аралығы қандай болады?

А) 0,4м      В) 3/2 м       С) 1,5м           Д) 2/3м                Е) 0,8м

 

 

Жинақтау 5 мин Жеке жұмыс/ топ мүшелері бірін-бірі бағалайды.
7 Бағалау бетшелері арқылы  топ мүшелерінің

бірін – бірі бағалауы

Формативті бағалау 2 мин Жеке жұмыс/мұғалім бағалайды.
8 Мұғалімнің бағалауы Сумативті бағалау 1 мин Мұғалім бағалайды.
9 Рефлексия   3 мин Оқушылар сабақты бағалайды
  Үйге тапсырма: § 4.11, 4.12

Өз бетінше шығарылатын есептер № 21,1- 21.5

  1 мин  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

САБАҚТЫҢ НӘТИЖЕСІ
 

 

Оқушылардың

аты – жөні:

                                       
Білу                                        
Түсіну                                        
Қолдану                                        
Талдау                                        
Синтез                                        
Бағалау                                        
Сабақта алған бағасы                                        

 

САБАҚ ЖОСПАРЫ

ТИТУЛ БЕТ ҚҰЗЫРЕТТІЛІКТЕР   КАТАЛОГЫ
ТАҚЫРЫБЫ : Газ заңдары. Дальтон заңы
Базалық құзыреттілік: Оқи алу және түсінік айта отырып, практикада пайдалануға үйрету.

 

Құрамды құзыреттілік: Логикалық ойлауға қалай                                                                                                                     үйренеміз.
Әдіс, амал, операция, құрал/цикл:

Даралап – саралап оқыту, топпен жұмыс істеуге дағдыландыру.

Көрнекіліктері: интерактивті тақта, ғалымдардың портреттері, үлестірмелі карточкалар, видео материалдар, слайдтар, постерлар, смайликтер, маркерлер, т.б

 

 

              

 

                        

 

 

Пәні: Физика
Пән мұғалімі: Кабиев Файзолла Масекеевич – жоғарғы санатты

физика пәні мұғалімі

Мектеп: Атырау облысы  Индер ауданы  Индербор кенті

М.Әуезов атындағы орта мектеп

Сынып:   10 сынып       
Бағыты: жаратылыстану — математика
 Дидактикалық дәреже/категория:
Базалық оқулық:   Физика  10 сынып.

Б.Кронгарт, В.Кем, Н.Қойшыбаев

С.Тұяқбаев, Ш. Тынтаева, Ж.Бақынов   Есептер жинағы

Электрондық оқулық,

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың мазмұны:
Газ күйінің параметрлерін біле отырып, оларды байланыстыратын теңдеу идеал газ күйінің теңдеуін қоытып шығару. Осы теңдеудің көмегімен газ параметрлерінің біреуі өзгермеген жағдайдағы туындайтын заңдар мен ашу жолындағы ғалымдардың еңбектерімен таныстыру және өмірбаяндарынан мәліметтер беру. Менделеев-Клапейрон, Бойль-Мариотт, Гей-Люссак, Шарль, Авагадро және Дальтон заңдарымен таныстыру. Маңызын, қолданылу сферасын және тарихын білу. Тақырыптағы қолданылатын басты терминдерді білу және оларды есеп шығарғанда қолдана білу (көлем, қысым, температура, изопроцесс, изотермалық процесс, изобаралық процесс, изохоралық процесс, изотерма, изобара, изохора, парциал (үлестік) қысым, мольдік көлем, т.б.).

Идеал газ күйіне және изопроцестерге есептер шығару жоларын үйрете отырып, оқушылардың өздігінен есептер шығара білуіне жағдай туғызу. ҰБТ есептерін шығару жолдарын көрсету

 

 

       

ҰЙЫМДАСТЫРУ

 

 

 

 

 

 

Оқу тапсырмасы

БЛУМ бойынша

оку

тапсырмаларының

таксономиясы

(деңгей)

 

 

Уақыт минуттарда

 

 

 

Ұйымдастыру түрі / бағалау түрі

  Сабақтың жалпы уақыты: 45 минут  
1 Ұйымдастыру бөлімі: Оқушыларды түгендеу. Сергіту жаттығуын орындату.   3 мин Смайликтер арқылы оқушыларды топтарға бөлу
2 Жаңа сабақ: Газ заңдары. Дальтон заңы Білу 12 мин Презентация арқылы мұғалім түсіндіреді.
3 Постер қорғау:

1. Қандай теңдеу идеал газ күйінің теңдеуі деп аталады?

2. Неліктен R универсал газ тұрақтысы деп аталады?

3. Қандай процестер изопроцестер деп аталады?

4. Изотермалық процеске анықтама беріңдер және изотерманы

pV, TV және pT координаталарына салыңдар.

5. Изобаралық процеске анықтама беріңдер және изобараны

pT, TV және  pV координаталарына салыңдар.

6. Изохоралық процеске анықтама беріңдер және изохораны

VТ, pT және  pV координаталарына салыңдар.

7. Изотермалық, изохоралық және изобаралық процестерді

қалай іске асыруға болады?

8. Авагадро заңының мәні неде?

9. Дальтон заңын тұжырымдаңдар.

 

 

Түсіну

 

 

6 мин

 

 

Топпен жұмыс/ мұғалім                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 бағалайды

4     Есептер шығару:   9 жаттығу №1

Берілгені:          Шығарылуы:

V1 = 8 л              Газ сығылғанда оның қысымы р2 = p1 + ∆p тең.

V2 = 6 л              Осы өрнекті Бойль – Мариот заңындағы р2 –нің

∆p = 4*103           орнына қойып, р1 – ді табамыз.

__________         p1V1 = p2V2     p1 =         = 12 кПа.

р1

 

Қолдану

 

4 мин

 

Сыныппен жұмыс/мұғалім оқушылармен шығарады, оқушылар тәжірибе жүзінде бақылайды.

5 Интернет материалдары:

1. Л.Больцман

2. А.Авагадро

3. Р.Бойль

 

Талдау

 

8 мин

 

Жеке жұмыс/мұғалім бағалайды.

6 Тестілік сұрақтар:

1. Көлемі 224 л ыдыста қалыпты жағдайда газ бар. Ыдыстағы осы молекулалардың саны (p0 = 105 Па, k = 1,38*10-23 Дж/К, Т = 273 К)

А) 6*1024       В) 12*1023      С) 2*1023         Д) 6*1023     Е) 12*1024

  2. р0 қысымда идеал газ көлеміV0 болды. Тұрақты массадагаз қысымы изотермиялық процесте 4 есе ұлғайса, газ көлемі

А) V = V0/4    B) V = 2V0    C) V =4V0     Д) V = V0/2     E) V = V0

3. Изотермиялық сығылу кезінде газ көлемі 5 л-ге азайып, қысымы

3 есе артса газдың бастапқы көлемі

А) 9,5 л      В) 5,5 л      С) 7,5 л     Д) 6,5 л        Е) 8,5 л

4. Температурасы 300 К, 105 Па қысымдағы көлемі 1 м3 ауа массасының шамасы (М = 29*10-3 кг/моль; R = 8,31 Дж/моль*К)

А) ≈ 10 кг     В) ≈ 100 г      С) ≈ 1 кг      Д) ≈ 100 кг      Е) ≈ 1 г

5. Қысым тұрақты болғандағы, газ күйінің өзгеру процесі

А) тепе-теңдік    В) изобаралық  С) изотермиялық

Д) адиабаталық     Е) изохоралық

6. Көлемі 546 л газдың 300 К температурадағы қысымы 610 кПа болса, осы массадағы осы газдың -230С температура мен 453 кПа қысымдағы көлемі

А) ≈ 346 л      В) ≈413 л       С) ≈ 871 л      Д) ≈ 613 л      Е) ≈517 л

7. Суреттегі графиктен изохораны табыңыз

р      4               5                   A) 3     B)  1        C) 5     Д) 4     Е) 2

3

2

1

V

 

 

 

 

8. Идеал газдың изотермасы

V                               p                             V

 

 

 

   0                                 T       0                    V                                    T

1                             2                               3

p                            p

А) 2     В) 5    С) 1    Д) 3   Е) 4

 

 

0                    T       0                    T

4                             5

9. Графикте берілген процестер

V                                  p                          А) 1-изотермалық  2-изобаралық

В) 1-изохоралық   2-изобаралық

С) 1-изохоралық  2-изотермалық

Д) 1-изобаралық  2-изохоралық

T                                 T    Е) 1 және 2-изохоралық

 

Жинақтау 5 мин Жеке жұмыс/ топ мүшелері бірін-бірі бағалайды.
7 Бағалау бетшелері арқылы  топ мүшелерінің

бірін – бірі бағалауы

Формативті бағалау 2 мин Жеке жұмыс/мұғалім бағалайды.
8 Мұғалімнің бағалауы Сумативті бағалау 1 мин Мұғалім бағалайды.
9 Рефлексия   3 мин Оқушылар сабақты бағалайды
  Үйге тапсырма: § 4.6   9 жаттығу №2, 3, 5

 

  1 мин  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«Бекітемін»

Мектеп директорының оқу ісі жөніндегі орынбасары:                    Ж.Нахуова

Күні:08.10.13

Сыныбы: 10

Пәні:физика

Сабақтың аты § 2.6  Бүкіл әлемдік тартылыс заңы
Сілтеме Жоспар
Жалпы мақсаты Ø  Бүкіл әлемдік тартылыс заңы жайлы мағлұмат беру

Ø  Бүкіл әлемдік тартылыс заңы формулаларын есептер шығаруда  қолдана білуге үйрету

Ø  Өзін-өзі  бағалай  білуге   баулу

Күтілетін нәтиже Ø  Бүкіл әлемдік тартылыс заңы жайлы мағлұмат алады

Ø  Бүкіл әлемдік тартылыс заңы формулаларын есептер шығаруда  қолдана білуге үйренеді

Ø  Өзін-өзі  бағалай  алатын болады

Негізгі  идеялар  -Жер радиусы

-Жерден Айға дейін қашықтық.

тәулік

;    , осыдан ;  R мен Т-ның мәндерін қойсақ, онда

;  ал ,

     осыдан   немесе  , демек центрге тартықш үдеу Жердің центріне дейінгі қашықтықтың квадратына кері пропорционал кемиді. Сонымен қатар  F~Mm

~

немесе

G-гравитациялық тұрақты.  G=6,673ּ10-11Нּм2/кг2

 

Тапсырмалар

 

Топтық жұмыс «Жигсо»
Жұптық жұмыс
Жеке жұмыс «есептер шығару»

 

 

Сабақ бойынша мұғалімнің  жазбалары:  (мұғалім және оқушы  немен айналысады)

І.Ұйымдастыру (2 минут)

  • Сәлемдесу
  • Сынып оқушыларына жағымды ахуал туғызу
  • Түгелдеу

1.2. Топқа бөлу (1,2,3 сандарына байланысты 3 топқа бөлінеді)

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау (5  минут)

  1. Импульстің қандай түрлерін білеміз?
  2. Олай болса импульс моменті дегенміз не?
  3. Гироскоп деген құрал жайында не білеміз?

ІІІ. Талқылау үшін сұрақтар беріледі (4 минут)

  1. Ньютонның қандай заңдарын білеміз?
  2. Бүкіл әлемдік тартылыс заңы дегенді қалай түсінуге болады?
  3. Гравитациялық күш дегеніміз не?

ІҮ. Топтық жұмыс (15 минут)

Сіздің тобыңызда 5  рөлді: лидер, баяндамашы, хатшы, уақыт  сақшысы және бақылаушыларды анықтаңыз. Жұмыс төмендегідей жоспармен жүреді:

Берілген тапсырманы   топпен бірлесе отырып, талқылайды және әр топтың бақылаушысы  жасаған жұмыстарға сәйкес бақылау парағын жүргізеді.

Бақылаушының  бағалау парағы

Бағалау өлшемдері Көш

басшы

Хатшы Баяндамашы Уақыт сақшысы
1 Есептің шешуіне  үлес қосу        
2 Міндетін атқару        
3 Топтық жұмысқа атсалысуы        

Ү. Жұптық жұмыс  «Пилот — Штурман» (5 минут)

(Штурман – басқарушы, пилот – орындаушы)

Берілген формулаларды түсіндіреді

  • 2)                                                     3)

                                                                                                 

Жұптың пікірлерін тыңдау,барлық айтылған ой-пікірлерді бағалаудың мақсатына сәйкестендіру

VІ. Жеке жұмыс «есептер шығару» (11 минут)

5-жаттығу. (5,7)

1.Егер Жер кенеттен тоқтап қалса, ол қанша уақытта Күнге құлаған болар еді?

Берілгені:

Т=365 тәулік

Шешуі

период

тәулік.

2.Жерден Марсқа ұшырылған зымыран күнді эллипстік орбита бойымен айнала қозғалады.Марс планетасының Күннен орташа қашықтығы 1,5 астрономиялық бірлікке тең. Зымыран Марсқа қанша уақытта жетеді?

Берілгені:

 

Шешуі Кеплер заңын пайдаланамыз:

ұшу ұзақтығы

Жасаған жұмыстарын 2 жұлдыз, 1 ұсыныспен бағалау.

ҮІ.  Кері байланыс (не үйрендім, не қиын болды, сұрақ.) (3 минут)

Кейінгі тапсырмалар №80
Кейінгі оқу § 2.6  Бүкіл әлемдік тартылыс заңы