Бекітемін: _________________

Оқу ісі жөніндегі орынбасары

 Г.А Кусаинова

                                            

Мектеп: «Би Боранбай атындағы орта мектебі» КММ
Мерзімі: 20180428_082119Мұғалімнің аты-жөні: К.Кабылова Сыныбы: 7 «а»
Тақырып:  Қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуында Ақ Орданың орны қандай?
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме) — XIII-XV ғғ. Қазақстан аумағында құрылған мемлекеттерді білу және картаны қолдану арқылы саяси үдерістерді түсіндіру;

— XIII-XV ғғ. Қазақстан аумағында  құрылған мемлекеттердің этноәлеуметтік құрылымын анықтау;

— Қазақстан аумағындағы мемлекеттердің билік жүйесінің ерекшеліктерін анықтау;

— Тарихи оқиғалардың өзара  байланысын анықтап, Қазақстан аумағында

XIII – XV ғғ. құрылған мемлекеттердің сыртқы саясатын талдау.

Сабақтың  мақсаты Оқушылар XІІІ-XҮ ғасырларда Қазақстан аумағында құрылған мемлекеттердің  саяси үдерістерін түсінеді және мемлекеттерді картадан көрсетеді. Қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуындағы өзгерістерді және бұл өзгеріске әсер еткен факторларды қарастырады.
 

Тілдік міндеттер

Диалогқа/жазылымға

 қажетті  тіркес

Терминдердің мәнін ашу

Оқушылар :

Пәндік лексика мен терминология:

Консолидация, біліктілер, мәлік, даруғалар, уәзірлер, басқақтар…

Диалог пен жазуға пайдалы сөздер тізбегі:

Ақ Орда мемлекетінің құрылуының алғышарттары….

Негізгі себеп болған…

Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы…

Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені

Менің анықтағаным…

Қорытындысында…

Құндылықтарды  дарыту

 

— патриотизм

— батылдылық

— көшбасшылық

— төзімділік

— бостандық

байланыстарының маңызын анықтау дағдыларын дамытып, өз еліне деген мақтаныш сезім қалыптастыру.

Пәнаралық

байланыстар

География, дүниежүз тарихы.
АКТ қолдану дағдылары Слайд, карта
Жетістік критерий: Дағдылар Бағалау критерийлері
Егер төмендегі бағалау критерийлерін орындаса, оқушы оқу мақсатына жетеді
Зерттеу мен талдау — Монғол империясының ыдырау  нәтижесінде пайда болған Ақ Орда мемлекетінің аумағын, орталығын және оған шекаралас мемлекеттерді кескін  картаға түсіреді;

— Дереккөздерінен Ақ Орданың басқа мемлекетермен байланысын анықтап, саяси тарихын талдайды;

Сын тұрғысынан ойлау — Тарихи тұлғалардың оқиғалармен өзара байланысын табады, олардың жүргізген саясатының нәтижелерін тұжырымдайды, себеп-салдарларын анықтайды (Мысалы, Ұрыс хан, Өзбек пен Ерзен, Тоқтамыс, Әмір Темір т.б).
Контекст Бұл бөлімде алған білім мен дағдылар Ақ Орда мемлекетінің құрылу және ыдырау себеп-салдарын анықтауға көмектеседі, Қазақстан жерінде XIII – XV ғасырларда болған мемлекеттердің тарихындағы заңдылықтар мен үрдістерді түсінуге мүмкіндік туғызады. Тақырыптарды  игеру барысында келесі бөлімдерде қарастырылатын тарихи оқиғаларды түсінудің негізі қаланады.
Сабақ барысы
Сабақ құрылымы Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет Дерек көздері

Ресурстар

 

 

 

5 минут

 

 

 

 

Білу

 және

түсіну

5 минут

 

10 минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Синтез

10 минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қолдану

15 минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Талдау

10 минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Анализ

15 минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қорытынды

5 минут

 

 

 

 

 

Мұғалім: Өткен тақырыпқа байланысты бейнебаян сұрақтар арқылы шолу жасайды.

1. Миға шабуыл:

1.Алдын ала бейнефильмді көріп,  содан соң аналитикалық жұмыс орындайды.

1. Кинофильм түрі:

2. Не сезіндің?

2. Не естідің?

3. Не көрдің?

4. Бейнебаян арқылы тақырыпты болжап көріңіз.

 

2.Оқушылар тақтадағы кілт сөздерін мәтіннен қарап, мағынасын ашады.

Консолидация – біріктіру, нығайту, шоғырланым, шоғырландыру,(адамдарды, әлеум. топтарды, қоғамдық ұйымдарды белгілі бір ортақ мақсат үшін біріктіру);

1.Біліктілер (хатшылар) –түрік жазуымен іс жүргізушілер;

2.Мәлік-түрік әулетінен шыққан жергілікті әкімдер

3.Даруғалар-салым жинаушылар

4.Уәзірлер-азаматтық билік жүргізушілер

5.Басқақтар-басқарушы жергілікті халыққа әскери бақылау жүргізеді,салық жинайды.

 

3. Т.Зерттеу жұмысы:

 

Мемлекет Ақ Орда
Ақ Орданың құрылуы  
Жер аумағы  
Этникалық құрамы  
Ішкі-сыртқы саяси жағдайы  
 Шаруашылығы  

 

4. Т. Картамен жұмыс

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5. Тарихи диктант (оқулықпен жұмыс)

Ақ Орда  —  ………………аумағында ………..  кейінгі құрылған алғашқы мемлекет. Орталығы …………….. өзенінің орта ағысы бойына орналасқан …………… қаласы болды. Ақ Орданың аумағы ……………. ханның екі баласы …………. мен …………..  хандардың жерін қамтыды. Ақ Орда ……………  өзенінен ………….. ойпатына дейінгі, Сырдарияның  …………………. және ………………. ағысы аралығындағы кең-байтақ аумақты алып жатты.

………. ғасырдың  екінші ширегінен бастап Ақ Орда …………… біржола бөліне бастайды.

…………. жылдардың өзінде мемлекеттің астанасы …………….. бір жылдың ішінде  ………… хан ауысады. Осы талас-тартысты дер кезінде пайдаланған Орда Еженнің ұрпағы …………. хан билігін өз қолына алып, мемлекеттің күш-қуатын нығайтады.

 

Ж. «Қазақ мемлекеттілігінің қалыптасуында Ақ Орданың орны қандай?» сұраққа дәлел жасайды.(оқулықтан мәліметтер жинайды 123 және 132беттпен)

Оқушылардың жауаптарында төмендегі мәселелер қамтылуы мүмкін:

Ақ Орда мемлекетінің құрылуының алғышарттары….

Негізгі себеп болған…

Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы…

Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені

Менің анықтағаным…

Қорытындылай…

 

Т.Сабақ соңында тарихи тұлғалардың оқиғалармен өзара байланысын табады,олардың жүргізген саясатының нәтижелерін тұжырымдайды, себеп-салдарларын анықтайды.

 

1 Ұрыс хан  
2 Өзбек хан  
3 Тоқтамыс  
4 Әмір Темір  
5 Барақ хан  
Ақ Орда мемлекеті

http://e-history.kz/kz/contents/view/1947

 

 

Алтын Орда

http://e-history.kz/media/upload/55/2013/10/22/5eff006ac06f8b33293772b1ac92cd83.pdf

 

Қазақ елі. Қазақстан тарихы. Kazak eli. 1 seriya.      http://www.youtube.com/watch?v=Jkuzz_U8D-E

 

http://www.vostlit.info (Восточная литература. Средневековые исторические источники Востока и запада).

 

Қазақстан тарихы 7сы.«Атамұра»2012ж

 

Сборник материалов относящихся к истории Золотой Орды /Извлечения из персидских сочинений, собранные В.Г.Тизенгаузеном и обработанные А.А.Ромаскевичем и С.Л.Волиным. — Т.II. – М.-Л., 1941.

 

Юдин В. П. Орды: Белая, Синяя, Серая, Золотая…//Казахстан, Средняя и Центральная Азия в XVI—XVIII вв.—Алма-Ата, Наука КазССР, 1983.

 

Султанов Т.И. Поднятые на белой кошме. Потомки Чингиз-хана. – Алматы, 2001.

Орта ғасырдағы Қазақстан тарихы 7 сын(Атамұра – 2012)

 

 

Рефлексия

5 минут

 

 

Бүгінгі сабақта білгенім Бүгінгі сабақтан білгім келеді Бүгінгі сабақтан мен үшін құнды
     

Үйге тапсырма:  тапсырмаларды оқулықпен тың дайындалу.

 

 

ЖЕТІСТІГІМ

 

Қосымша ақпарат
Дифференциациялап оқыту — Оқушыларға көбірек қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

— Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Талқылау үрдісі кезінде барлық оқушылардың бірегей қатысуын қадағалаймын.

Дәйекті дәлелдерге ғана негізделген қорытындыға жетудің мағынасының мәні, сыныптағы қабілеті төмен оқушы дәлелдерге негізделе отырып кем дегенде өзін ойын білдіре алады, ал қабілеті жоғары оқушы тәуелсіз, негізгі жауап береді.

Бағалау Оқушылардың білімін қалай тексересіз?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1: XІІІ-XҮ ғасырларда Қазақстан аумағында құрылған мемлекеттердің  саяси үдерістерін анықтады.

2: Оқушылар берілген деректерден барынша ақпарат алып, оны талдап, қорытынды шығарды

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1: оқушылардың белсенділігі

2: материалдардың сапалылығы

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

Жұптық және топтық жұмыстар оқушылардың бірлесіп жұмыс жасау (бірін бірі тыңдау, өз пікірін білдіру, дәлелдер келтіру)  дағдыларын жетілдіруге әсерін тигізді.

Қауіпсіздік ереже Пәнаралық байланыс

Қауіпсіздік ережелері

АКТ-ны қолдану

Құндылықтармен байланыс (тәрбие элементі)

Рефлексия

 

Сабақ мақсаты/оқу мақсаты қаншалықты жүзеге асты? Бүгін оқушылар нені үйренді? Оқыту ортасы қандай болды? Дифференциациялап оқыту өз мәнінде жүзеге асты ма? Өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба? Жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Сабақ барысында ОМ толығымен ашылды. Оқушылардың көпшілігі оқу мақсаттарына қол жеткізді. Оны оқушылардың мәтінді талдау барысында,  өз пікірлерін дәлелдермен негіздеу барысынан байқауға болады. Кейбір оқушыларға көмек көрсетілді.

Әр топқа басқа оқушыларға қолдау көрсету мақсатында тілдік қабілеті жоғары оқушылар отырғызылды.

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды. Жоспар бойынша барлық тапсырмалар орындалды.

Сабақ жоспарынан үлкен ауытқулар болған жоқ. Тек оқушылар білімдерін мәлімдеу барысында уақытты үнемдемейді.  Сабақ уақытын тиімді пайдалануды арттыру керек.   

 

20180428_082119