Қазақ тілі мен әдебиеті сабақтарында инновациялық технологияларды қолдану ерекшеліктері

 

Қазақстан–Орталық Азия аймағындағы жоғары технологияларды әртүрлі әлеуметтік мекемелерге, оның ішінде білім беру жүйесіне белсенді енгізілуге көңіл бөлген елдердің бір болып табылады.

Қазір көптеген пәндерді, оның ішінде қазақ тілін  тереңірек оқып үйрену үшін электрондық интерактивті оқыту әдістерін қолдану өте жиі кездеседі.

Осыдан келіп сұрақ туындайды: заманауи сабақтың жарқын, ақпараттылық, көркем түрде өтуі үшін не қажет?

Алдымен оқушы білім алуға ұмтылатын және одан кейін өмірде табысты қолданатын осындай заманауи оқу жағдайларын жасау керек деп есептеймін.

Қазақ тілінде заманауи технология қалай пайдаланылады?

Әрбір мұғалім өз сабақтарын жақсартады, уақытты үнемдейді, заманауи әдістер мен стратегияларды қолданады, компьютерлік технологиялар саласындағы жетістіктерді қолдануға тырысады.

Қазақ тілін оқытуда мультимедиялық интерактивті технологияларды қолдану сабақ материалының көрсетілу сапасын жақсартады және оқушылардың осы материалды меңгеру тиімділігін арттырады.Тәжірибе көрсеткендей, заманауи технологияларды қолдану және енгізу, мультимедиялық құралдар оқу үрдісінің мазмұнын байытады, оқушыларды қазақ тілін үйренуге ынталандырады және мұғалім мен оқушы арасында тығыз байланыс орнайды. Оқушылардың танымдық белсенділігі мен сабаққа қызығушылығы үшін қазақ тіліндегі сабақтарда оқытудың әртүрлі әдістері мен тәсілдерін қолданамын (проблемалық жағдай, кластерлерді құру, диаграммалар, табуляция, презентация дайындау, тапсырмалар, ойын элементтері, тірі сұрақтар), оқу құралдары интерактивті тақта, планшет, смартфон).

Мен жиі интерактивті тақтаны пайдаланамын, ол мәтіндермен жұмыс жасауда көмекші, тестілеу, суреттерді көрсету, бейнематериалдар, қайталану және өзіндік жұмыс туралы білімді бақылау. Сабақтың материалы интерактивті тақтада анық көрінеді және әрбір баланы белсенді, жемісті қызметіне бағыттайды деп ойламын.Қазақ тіліндегі тақырыптық мәтіндерді, оқу-жаттығу және тестілеу жаттығуларын, әртүрлі түрдегі, мультимедиялық, энциклопедиялық, электронды оқулықтарды, аудио және видео материалдарды, сабақ материалын енгізу, белсендіру, қайталау, лексикалық бірліктерді бекіту, тілдің грамматикалық құрылымы, бақылау және өзін-өзі бақылау білім.

Интерактивті тақтаға арқасында оқушылар жылжытуға болатын үлкен түсті кескіндерді және диаграммаларды көре алады. Сондай-ақ, оқушылар сөздерді, сөйлемдерді жазады, өшіргіштерді пайдаланады, суреттерді, әріптерді қозғайды. Интерактивті тақта сізге пернетақта, тінтуір және компьютер мониторынсыз жұмыс істеуге мүмкіндік береді.Маркерді қолдану арқылы оқушылар экранда жазады. Бұл жаңа оқу материалдарын оқыту сапасына оң әсер етеді. Интерактивті тақтамен танысу әдеттегі оқыту әдістерінен өте ерекшеленеді, бірақ сеансты сәтті жүргізудің негіздері бірдей. Ең алдымен, кез келген сабақ, оның ішінде интерактивті технологияларды қолдану, нақты жоспар мен құрылымға ие болуы, белгілі бір мақсаттар мен нәтижелерге жетуі керек. Мұның барлығы оқушыларға материалды жақсы түсінуге көмектеседі және оны өздері білетін нәрселермен салыстырады. Мұғалімнің және оқушының интерактивті шығармашылығы шексіз.Мысалы, «Менің сүйікті қалам» тақырыбына арналған сабақты дайындаған кезде студенттер тақырыпты мұқият жинайды, мәтіндерді таңдап, оларды қазақ тіліне аударады және тұсаукесерін ұсынады. Мұндай әрекеттерде дикция жақсарады, қазақ дыбыстарының дұрыс айтылуы, шығармашылық қабілеттер, сыныппен сөйлеу мүмкіндігі. Оқушыларға сөздерді сүйреп апару, ұсыныстар схемаларын салу, интерактивті үстелдің ұяшықтарын ашу, қақпақты, жүгіртпе жолды пайдалану өте жағымды келеді.Жиісыныптатүрліқұралдардықолданамын: жазбалар, көрсеткіштер, сағаттар. Сабақтыңәрбірсатысындаинтерактивтітақтапайдалануқажетемес. Мұғалім тақырыбына, сабақтың түріне, қойылған мақсаттарға, интерактивті тақта мүмкіндіктерін тек осындай жұмыстың тиімділігі мен орындылығы айқын болғанда және нәтиже береді.

Интерактивтітақтаныартықшылығы:

  1. Басқармасабаққаарналғанматериалдардыөзіңіздіңжекежинақтарыңыздыжасауғажәнежақсартуғамүмкіндікбереді.
  2. Сабақтың әр кезеңінде уақытты айтарлықтай үнемдеуге мүмкіндік береді.
  3. Интерактивтітақтадайындалғанматериалдықайтапайдалануғамүмкіндікбереді: үйтапсырмасынжәнетақырыптықайталаудытексергендежаңаматериалдытүсіндірукезінде.
  4. Білімді, дағдыларды және дағдыларды операциялық бақылау.
  5. Интерактивті тақтаны пайдалану оқушылардың белсенділігін сабақта ынталандырады, есте сақтау және қайталау үрдісі күшейтіледі.
  6. Мұғалімдерді шығармашылық және әлеуетті өсуге ықпал ететін оқытудың жаңа тәсілдерін іздестіруге шақырады.
  7. Осындай сабақтарды оқушылар мұқият орындап,қызығушылық танытады,белсенділіктері арта түседі.

Интерактивті технологияларды қолданудың көптеген жолдар мен әсер етуі мұғалімнің өзі, басқарманың осы немесе өзге мүмкіндіктерін қалай қолданатынын түсіну маңызды.

Осылайша, мектепте қазақ тілін оқытудың дәстүрлі және жаңа әдістерін біріктіре отырып, мұғалім балаларға сүйіспеншілік, құрмет, ана тілін білуді үйрету мүмкіндігіне ие. Қазақ тілі мен әдебиеті сабақтарында инновациялық технологияларды қолдану пән бойынша оқыту сапасын едәуір жақсартуға мүмкіндік береді.

 

Қолданылған әдебиет:

  1. Антонова И. В. «Использование интерактивной доски на разных этапах урока».
  2. Никишина И.В. «Инновационные педагогические технологии. Использование интерактивных форм и методов в процессе обучения учащихся».
  3. Бабанова А.А.Использование современных технологий на уроках казахского языка и литературы// http://zkoipk.kz/ru/smartconf2017/3-section/3643-conf.html