Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

8.4 Жарық құбылыстары

Мектеп: 173 мектеп-летцей
Күні: Мұғалімнің аты-Сымағұл Ғанибат
Сынып: 8 Ә    
Сабақтың тақырыбы Сфералық айналар, сфералық айна көмегімен кескін алу
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме) 8.5.1.5 – дененің кескінін алу үшін сфералық айнада сәуленің жолын салу және алынған кескінді сипаттау №
Бағалау критерийі -Сфералық айналардың негізгі нүкетелерін, сызықтарын және жазықтықтарын  көрсетеді;

— Сфералық айна арқылы алынған  кескіндерді салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын сипаттайды; 

— Сфералық айналарда үш сәулені пайдаланып, нәрсенің кескінін салады;

Тілдік мақсаттар

 

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:Сфералық айна,ойыс және дөңес айналар, фокус, бас оптикалық (БОӨ қисықтық  радиусы,фокустық жазықтық (ФЖ) ,бұрыш  тіркестері  мен термендерді пайдаланып,сфералық айналарды қолдануы туралы түсіндіреді.                 Диалогтер мен жазу үшін қолданылатын тіркестер:

Зат сфералық беттің  центрі мен  …  арасында орналасқан.

Зат айнадан … қарай қаншалықты ұзаса, оның кескіні айнаның фокусына соншалықты жақын болады.

Құндылықтарға бaғалу

 

 

Сфералық айналарды техникада тиімді қолдану арқылы, өндірісті инновациялық және индустриялық кластерде дамыту
Пәнаралық байланыс Геометрия-сәулелердің жолын анықтау.

 

Үй тапсырмасын сұрау

(5  минут)

 

1.      Жарықтың таралуы жайында не білесіңдер?

2.      Күн мен Айдың тұтылуы жайында не білесіңдер?

 

Талқылау үшін сұрақтар беріледі

(2 минут)

 

1.       Сфералықайна жайында не білесіңдер?

2.      Айнаның қандай түрлерін білесіңдер?

Дөңес айна беретін кескіндер кішірейтілген, тура және жалған болады.

Дөңес айнаның фокусы жалған болады.

Light- жарық

Shadow- көлеңке

Umbra- толық көлеңке

Illuminate- жарықтандыру

Penumbra -жартылай көлеңке

Opaque- мөлдір емес

Transparent -мөлдір

Point light source- жарық көзі

To reflect- шағылу

Incident ray- бастапқы түскен сәуле

Smooth — тегіс

Rough- қисық

Angle- бұрышы

Concave- ойыс айна

Convex- дөңес айна

Focus — фокус

Inverted- төңкерлген

Extension- жалғасы

Real – шын

Magnified- ұлғайтылған

Beyond-  тыс

Virtual- жалған

Upright- тік

Spherical- сферал

List- тізім

Image- сурет

(D) Қисық айналардың көмегімен оптикалық иллюзияларды демонстрациялау.

(G) (E)  өздері сфералық айналардың эффектілерін зерттеулері қажет. Ойыс және дөңеc сфералық айналарды оқып үйренеді.

(P) Сфералық айналарда алынатын кескінді алу үшін оқушылар  сәулелік диаграманы сызулары керек. Сондай-ақ, кескіннің сипаттамасы анықталуы қажет.

(I) Ойыс және дөңес айналарда алынатын барлық кескіндер туралы ақпаратты жинайтын жұмыс парағын ойластырыңдар.

 

Сфералық айналар — шағылдыратын беттері сфералық беттер (сфералық сегмент) болып келетін айналар. Сфералық айналар ойыс  және дөңес  болып бөлінеді.

Сфералық айнаныӊ фокустық қашықтығы оныӊ сфералық бетініӊ радиусыныӊ жартысына теӊ.

Сфералық айналар ойыс (а)  және дөңес (б) болып бөлінеді.

 

Р нүктесі- сфералық айнаның орта нүктесі (айна полюсы). С нүктесі- сфералық айнаның оптикалық центрі. R – сфералық айнаның радиусы. F нүктесі — сфералық айнаның фокусы. Ойыс айнада шын фокус (а), дөңес айнада жалған фокус (б). Сфералық айнаның оптикалық центрі және полюсы арқылы өтетін түзу (СP) сфералық айнаның бас оптикалық осі деп аталады.

Сфералық айнаның фокусы (FP=F):

Сфералық айналарда кескіндерді алу

(D) Оқушыларға ойыс айнада кескін алуды бір мысалмен түсіндіреміз. Пайда болған кескінді сипаттаймыз.

 

 

 

Тапсырма №1

Нәрсе ойыс айнадан екі еселенген фокустан үлкен (d>2F) болған қашықтықта орналасқан, айнада пайда болатын кескінді сипаттаӊыз.

Тапсырма №2

Нәрсе ойыс айнадан F<d<2F болған қашықтықта орналасқан, айнада пайда болатын кескінді сипаттаӊыз.

Тапсырма №3

Нәрсе ойыс айнадан d=2F болған қашықтықта орналасқан, айнада пайда болатын кескінді сипаттаӊыз.

Тапсырма №4

Нәрсе ойыс айнадан d<F болған қашықтықта орналасқан, айнада пайда болатын кескінді сипаттаӊыз.

1) d>2F  болса, кескін шын, төңкерілген, кішірейтілген болады

 

Concave

Convex

Pole

Focus

 

Axis

 

  2) F<d<2F болса, онда кескін шын, төңкерілген, үлкейтілген болады

3)d=2F болса, онда кескін шын, төңкерілген, нәрсеніӊ өзімен теӊдей  болады

4) d<F болса, онда кескін жалған, тура, үлкейтілген болады.

Дөӊес сфералық айналардыӊ қолданылуы

Дөӊес сфералық айналар тек қана жалған, кішірейтілген, кескін береді.

Дүкендерде ұрлықтыӊ алдын алу

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Автотұрақтарда, көше қиылыспаларында

Автомобильдердіӊ сыртқы айнасында (әдетте оӊ жағындағы) және фараларында.

Стандарт бойынша жеӊіл автомобильдердіӊ айналарыныӊ кисықтық радиусы 1200 мм ден кіші болмауы керек, ал жүк автомобильдері үшін 1500 мм.

Ойыс сфералық айналардыӊ қолданылуы

Ойыс айналар көптеген жағдайда жарық сәулесін жинақтау үшін қолданылады.

Ойыс айналарды стоматологтар қолданады

 

 

Кері байланыс    
Қосымша ақпарат       Теориялық материалды оқу
Рефлексия   W-  толық сыныппен жұмыс жасау :

Нәтижені талдау және тапсырманы бәрінен де жақсы орындаған оқушыны марапаттау.

Сабақ туралы оқушылардың пікірлерін білу.

Сабақтың мақсаты /оқу мақсаты дұрыс па? Оқушылар бүгін не  оқып-үйренді?

Оқу атмосферасы қандай болды?

Мен сабақ құрылымын сәтті дайындай алдым ба?

Мен уақытты сақтадым ба?

Мен жоспарда қандай өзгеріс енгіздім?

Мен сабақта сынып  және жекелеген адамдар туралы нені білдім, мен келесі сабақта нені әңгімелеймін?

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі тапсырманы атап көрсетіңіз (оқытуға және үйренуге қатысты)

1:

2:

Қандай екі нәрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (оқытуға және

үйренуге қатысты)?

1:

2:

Осы сабақтың барысында барлық сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағыма

қажет болуы мүмкін қандай ақпаратты білдім?