КАРТОГРАФИЯДАҒЫ МАТЕМАТИКАЛЫҚ МОДЕЛЬДЕР МЕН ӘДІСТЕР
БАҒДАРЛАМАСЫ
(6 сыныпқа арналған)

Құрастырған: Сауханова Гульнара Женисовна
Ақмола облысы, Целиноград ауданы
Р.Қошқарбаев атындағы №1Қосшы орта
мектебі бойынша 6 – сынып білім алушыларына
География пәні бойынша жүргізілетін
Картографиядағы математикалық модельдер мен әдістер
таңдау курсына

П і к і р

География пәні бойынша таңдау курсын оқытуда оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға бағытталған жаңа педагогикалық әдістер мен технологиялар қолданылады.
6-сынып білім алушыларына Картографиядағы математикалық модельдер мен әдістер тақырыбындағы таңдау курсы оқушылардың білімділік деңгейлерін тереңдетіп, шығармашылық қабілеттері дамытылады, дереккөздермен жұмыс жасау дағдылары, талдау және синтездеу меңгертіледі.
Таңдау курсты оқытудың мақсаты – білім алушылардың география пәнінен картамен жұмыс істеуді үйрену арқылы белсенді азаматтық позициясын қалыптастыру.
Курсты оқытудың міндеттері: білім алушылардың географиялық білімдерді қорытындылап, себеп-салдарлық байланыс орнатып, географиялық оқиғалар, құбылыстарды дербес талдай білу, қоғамдық құбылыстарға өзіндік көзқарастарын білдіру, күнделікті өмірде білімін қолдана білу дағдыларын дамыту; географиялық карталармен жұмыс жасай білу және географиялық білімдерін шығармашылықпен қолдану дағдыларын қалыптастыру, оқиғалар мен құбылыстарды салыстырмалы талдау арқылы ой елегінен өткізуге дағдыландыру.
6-сынып білім алушыларына Картографиядағы математикалық модельдер мен әдістер тақырыбындағы таңдау курсын оқыту- оқушылардың пәнге қызығушылықтарын неғұрлым толық ескеруге, олардың қабілеттерін дамытуға, сынып білім алушыларының өздерінің кәсіби қызғушылықтары мен оқуларын жалғастыруға қатысты ұстанған бағыт –бағдарына сәйкес білім беру үшін жағдай туғызуға мүмкіндік беретін саралау мен даралау құралы болып табылады.Таңдау курсының жалпы мазмұны талапқа сай құрылған,игерілетін сағат сандары толықтай көрсетілген

Мектеп директорының оқу ісі
жөніндегі орынбасары: Мадиева М.Т.

П і к і р

2018/2019-шы оқу жылында 6– сынып білім алушыларына география пәнінен жүргізілетін Картографиядағы математикалық модельдер мен әдістер тақырыбындағы таңдау курсы оқушылардың картамен жұмыс істеу мақсатындағы қызығушылықтарын оятып, пәнге деген құлшыныстарын арттыруда маңызды рөл атқарады. География пәніне кіріспе ретінде берілетін бұл таңдау курстың мазмұны оқушылардың жас ерекшеліктері мен психологиялық деңгейіне толықтай сәйкес келінеді.
Негізгі мақсаты- географиялық картаның шығу тарихы, оның маңызы мен географиялық картаның түрлерін картографияны меңгерту болса, міндеті: оқушы бойында карта ,география туралы қарапайым ұғымдар мен түсініктерді қалыптастыру;Отан географиясына деген қызығушылықты ояту, отандық және әлемдік географияның маңызды оқиғаларымен және құбылыстарымен таныстыру,танымдық қызметтің қарапайым тәсілдерін игеру, тарихтың жүйелі курсын қабылдау мен игеруге оқушыларды дайындау.
Картографиядағы математикалық модельдер мен әдістер курсында барлық материалды жүйелі түрде сипаттау талабы қойылмайды, алайда уақыттық және логикалық бірізділік сақталуға тиісті.
Курстың жалпы мазмұнындағы белсенділікті дамытуға арналған қызықты тапсырмалар оқушылардың пәнге деген логикалық ой-өрісін дамытады.
Жалпы жыл ішінде игерілетін сағат саны: -34 сағат. Курс мазмұнында сарамандық жұмысқа -4 сағат, тест жұмысына -1 сағат,қорытынды сабағына -1сағат, қалған сағат сандары қолданбалы курстың жалпы мазмұнына негізделіп құрылған.

Жаратылыстану -математика әдістемелік
бірлестігінің жетекшісі : Замзатова Г.З.

ТҮСІНІК ХАТ
Кіріспе:
Жалпы білім беретін мектепте география пәніне қосымша білім берудің маңызы зор. География пәнін оқытуда картаның қалыптасуының аса маңызды оқиғаларымен таныстыру алдымен жас жеткіншектерді оқытып тәрбиелеуде қазіргі мектептерге қоғам қойып отырған міндеттерді адамгершілікпен салауатты өмір салтының негіздерін қалыптастыруға, әрбір білім алушының қабілетіне сай жеке тұлғаны қалыптастыруда халқының, қоғамның және мемлекеттің алдындағы міндеттерін түсінуге, өз елінің мәдени экономикалық және халықаралық мүдделерін толығырақ меңгеруге мүмкіндік алды.
География пәніне айрықша ынта білдірген білім алушылардың талап тілегін қанағаттандыра отырып, олардың Отан географиясын жан жақты оқып әәрі тереңірек білім алуына мүмкіндік жасау.
Курстың өзектілігі:
Оқушыларды ұйымшылдыққа, достыққа, тез ойлап шешім қабылдауға, бір –біріне көмектесуге, жарыс барысында белсенділік көрсетуге, жеке тұлға ретінде дамуына мүмкіндік жасау арқылы тәрбиелеу, география пәніне қызығушылығын арттыру, белсенділігін дамыту.
Курстың мақсаты:
Картографиядағы математикалық модельдер мен әдістер курсының негізгі мақсаты- географиялық картаның шығу тарихы, оның маңызы мен географиялық картаның түрлерін картографияны меңгерту.
Курстың міндеттері
Білім алушыларға географиялық картаны меңгерту, түрлерін ажырата білуге, табиғат обьектілерін дұрыс табуға үйрету.
Білім алушылардың аналитикалық ойлау қабілетін дамыту, оқылған материалды талдап үйренуін қамтамасыз ету. Білім алушылардың лидерлік сапасын дамыту, конструктивтік пікір алмасу, қабілетін арттыру, адамсүйгіштікке, патриотизмге сүйенген ұрпақ тәрбиелеу.
Курстың практикалық маңызы
География пәніне айрықша ынта білдірген оқушылардың талап тілегін қанағаттандыра отырып, олардың Отан тарихын жан жақты оқып әрі тереңірек білім алуына мүмкіндік жасау. .
Курстың құрылымы:
сабақта дидактикалық материалдарды қолдану тиімділігі;
білім алушының пәнге қызығушылығы,алынған білім,дағды деңгейі;
білімнің тереңдігі,тексеру түрлері,бағалау;
тәжірибелік дағдыларды игеру мүмкіндігі артады
Сабақты жүргізу әдістері:
еркін шығармашылық ізденіспен, кесте, тірек- сызбалар, СТО стратегиялары, карточкалар, ойындар, т.б оқытудың белсенді түрлерін пайдаланып шеше, жаза білу мүмкіндігін жасау
Сенімділікке тәрбиелеу
Білім алушының дүниетанымын кеңейтіп, рухани өсуіне әр сабақта жағдай жасау
Оқушылардың меңгеруі тиіс біліктері мен дағдылары:
Мұғалімге тәуелділіктен арылып, өзінің білім алу қызметін өздері басқару
Білім мәдениеттілдігі мен маңыздылығын түсініп, қажетті іс — әрекетті белсене және өз бетінше орындау
Жеке ерекшелігі мен қабілетіне сай тапсырмаларды өзі таңдап, іздеп тауып белсене орындау
Тек мәлімет алумен ғана шектелмей , сабақ барысында өз пікірін ашық айтып, сұхбат жүргізу
Ой — өрісін ғана емес, рухани және әлеуметтік жағынан өздерін — өздері дамытып , тәрбиеле
Күтілетін нәтиже:
Бағдарлама мен оқулықтағы білім негіздерін оқытып, үйрету
Оқу қорытындысын , білім бағытын және мазмұнын жетілдіру
Білім алушының білімін обьективті түрде айқындау , бағалау

Тақырыптық мазмұны
Кіріспе-1сағат
1.Кіріспе .
Географиялық карта-11сағат
1.Географиялық картаның шығу тарихы.
2.Орта ғасырлық кезеңдегі картографияның дамуы.
3.Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі картографияның дамуы.
4.Картографияның зерттейтін нысандары. .
5.Географиялық карталардың маңызы туралы.
6.Географялық карта және оның түрлері
7.Географиялық карталарды топтастыру.Масштаб.
8.Картадағы бұрмалану түрлері.
9.Картадағы бұрмалануды анықтау тәсілдері.
10.Картографиялық проекциялар..
11.Тест жұмысы.
Карта-география тілі.-20 сағат
1.Топографиялық карталар.
2.Картадағы шартты белгілер.
3.Меридиандар мен парллельдердің карталар түрлеріне байланысты бейнелену ерекшелігі.
4.Ұсақ масштабты географиялық картадағы жер бедері.
5.№1 сарамандық жұмыс.
6.Географиялық карталарда жер беті сулары мен елді мекендердің бейнеленуі.
7.Картаның географиялық номенклатурасын үйрену.
8.Карталар бойынша азимутты анықтау. .
9.Картадан географиялық координаталарды анықтау.
10.№ 2 сарамандық жұмыс.
11.Карта арқылы материктердің географиялық орнына сипаттама беру
12.Карта арқылы өзендерге сипаттама беру.
13.Карта бойынша қашықтықты өлшеу..
14.№ 3 сарамандық жұмыс.
15.Географиялық диктант.
16.Жарыс сабақ. Карта -географияның тілі.
17.Географиялық есептер шығару..
18.Кескін картамен жұмыс істеуге үйрету..
19.Кім жылдам сайыс сабағы.
20.№ 4сарамандық жұмыс.
Өтілген тақырыптармен жұмыс-2 сағат
1.Тест жұмысы..
2.Қорытынды қайталау сабағы.

Оқу тақырыптық жоспары
р\н
Тақырыптар мазмұны
Сағат саны
Білім нәтижелігі
Оқу әдіс- тәсілдері
Уақыты
Ескерту

Теориялық
Практикалық

Кіріспе

1
Кіріспе
1

Конспект
Әңгімелесу
05\09

Географиялық карта

2
Географиялық картаның шығу тарихы.
1

Конспект
Пікірлесу
12\09

3
Орта ғасырлық кезеңдегі картографияның дамуы.
1

Конспект
Ауызша әңгімелесу
19\09

4
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі картографияның дамуы.
1

Конспект
Тірек сызбалармен жұмыс
26\09

5
Картографияның зерттейтін нысандары.
1

Конспект
Тірек сызбалармен жұмыс
03\10

6
Географиялық карталардың маңызы туралы.
1

Конспект және тарихы анықтама
Карта бойынша жұмыс
10\10

7
Географялық карта және оның түрлері.
1

Конспект
Электронды оқулықпен жұмыс
17\10

8
Географиялық карталарды топтастыру.Масштаб.
1

Конспект және баяндама
Электронды оқулықпен жұмыс
24\10

9
Картадағы бұрмалану түрлері
1

Конспект
Оқушылардың зерттеу, ізденіс жұмыстары.
07\11

10
Картадағы бұрмалануды анықтау тәсілдері
1

Конспект
Кесте тұрғызуу
14\11

11
Картографиялық проекциялар
1

Конспект
Пиктограммалық жұмыс.
21\11

12
Тест жұмысы.

1
Деректермен жұмыс
Өзіндік жұмыс
28\11

Карта-география тілі

13
Топографиялық карталар.
1

Конспект
Топтық жұмыс.
05\12

14
Картадағы шартты белгілер
1

Конспект және баяндама
Оқу, талдау.
12\12

15
Меридиандар мен парллельдердің карталар түрлеріне байланысты бейнелену ерекшелігі
1

Конспект
Тірек сызбалармен жұмыс
19\12

16
Ұсақ масштабты географиялық картадағы жер бедері.
1

Конспект
Тірек сызбалармен жұмыс
26\12

17
№1 сарамандық жұмыс

1
Картамен жұмыс
Өзіндік жұмыс
16\01

18
Географиялық карталарда жер беті сулары мен елді мекендердің бейнеленуі.
1

Конспект
Электронды оқулықпен жұмыс
23\01

19
Картаның географиялық номенклатурасын үйрену.
1

Конспект
Тірек сызбалармен жұмыс
30\01

20
Карталар бойынша азимутты анықтау.
1

Конспект
Тірек сызбалармен жұмыс
06\02

21
Картадан географиялық координаталарды анықтау.
1

Конспект және тарихы анықтама
Карта бойынша жұмыс
13\02

22
№ 2 сарамандық жұмыс

1
Картамен жұмыс
Өзіндік жұмыс
20\02

23
Карта арқылы материктердің географиялық орнына сипаттама беру.
1

Конспект
Тірек сызбалармен жұмыс
27\02

24
Карта арқылы өзендерге сипаттама беру.
1

Конспект
Тірек сызбалармен жұмыс
06\03

25
Карта бойынша қашықтықты өлшеу.
1

Конспект және тарихы анықтама
Карта бойынша жұмыс
13\03

26
№ 3 сарамандық жұмыс

1
Картамен жұмыс
Өзіндік жұмыс
20\03

27
Географиялық диктант
1

Конспект
Тірек сызбалармен жұмыс
03\04

28
Жарыс сабақ. Карта -географияның тілі
1

Конспект
Тірек сызбалармен жұмыс
10\04

29
Географиялық есептер шығару.

1
Конспект және тарихы анықтама
Карта бойынша жұмыс
17\04

30
Кескін картамен жұмыс істеуге үйрету.

1
Конспект
Электронды оқулықпен жұмыс
24\04

31
Кім жылдам сайыс сабағы

1
Конспект
Тірек сызбалармен жұмыс
08\05

32
№ 4сарамандық жұмыс

1
Картамен жұмыс
Өзіндік жұмыс

Өтілген тақырыптармен жұмыс.

33
Тест жұмысы

1
Картамен жұмыс
Өзіндік жұмыс
15\05

34
Қорытынды қайталау сабағы.

1
Картамен жұмыс
Өзіндік жұмыс
22\05

Мұғалім үшін пайдаланатын әдебиеттер тізімі:

1. Республикалық әдістемелік География журналы 2000-2013 жж
2. Қазақстанның экономикалық және әләуметтік географиясы . Оқу құралы. Алматы. 1998 ж
3.Қазақ энциклопедиясы Алматы 2004 ж
4 .Қазақстан ұлттық энциклопедия Алматы Қазақстан энциклопедиясы 1998-2007 ж
5 .Н.Назарбаев Сындарлы он жыл Алматы Атамұра 2003ж
6.Қ.Р Кониституциясы Астана 2009 ж
7. Бүгінгі күнгі Қазақстан. Алматы. Ермаков. В.А. 1998 ж
8 . Қазақстан халқы Энциклопедиялық сөздік. Алматы. Арыс 2003 ж
9 .Мектеп оқулықтары. География . 5-11 класс
10 . Биогеография. әдістемелік оқу құралы. Алматы. 2004 жыл.

11. Қазақстанның географиялық атауларының сөздігі Алматы. Ғ.Қоңқашбаев. 2002 ж
12. О.Жанайдаров. Менің елім Қазақстан. Балаларға арналған энциклопедия. Алматы:ЖШС. Балауса баспасы,,, 2002 ж